Antwerps.be - alles over de Antwerpse taal

Aentwaerps Nederlands

Menu

... of dubbelklik op eender welk Antwerps woord op deze site!

Antwerps Woordenboek

Het Antwerps woordenboek is in volle opbouw en wordt gelanceerd in september. Bij elk woord zullen de fonetische transcriptie, de woordsoort en de afgeleide vormen staan (zelfs complete vervoegingen en verbuigingen) en een voorbeeldzin (in 90% van de gevallen uit n van de liedjesteksten op deze site). Elk woord zal ook beluisterd kunnen worden.

Enkele voorproefjes (nog niet klikbaar):




Dit woordenboek zal zich verder onderscheiden doordat het een consistente spelling hanteert (de schrijfwijze van het boek Antwerps schrijven) en doordat het volledigheid nastreeft. Het zal dus niet enkel een bloemlezing zijn van leuke of grappige woorden, maar wordt op termijn een compleet woordenboek waarin ook gewone Antwerpse woorden staan.

In afwachting van de lancering tonen we voorlopig een eenvoudige woordenlijst. Om de woorden juist te lezen kan u de sectie over de Antwerpse spelling en de fonetische spelling bekijken.

A
a = hij (gereduceerde vorm van "ij"), als (verkorte vorm van "as")
achterin = binnenkort
ae(w)/aewe(n) = jouw, uw
aend = hand
aens = anders
aentwore = antwoorden (ik aentwoor, ij aentwoord)
aerfst = herfst
aerg = erg
aert (aerter aerst) = hard
agau = gauw
ajuin = ui
alkool = alcohol
almenak = kalender
allee = stopwoord
alleman = iedereen
alted [altd] = altijd
alumeur = aansteker
alwel = alhoewel
alveures = alvorens
amai = uitroep van verbazing
ambetaent = lastig
ambras = ruzie
ammel = allemaal
annekesnest = rommelhoop
apshaer (m) = iemand die vanalles verkeerd doet
arreh [arr] = uitroep; arreh lap!
as = als
assuraense = verzekering
avend [avnd] = avond
avokaat = advocaat

B
Baerchm [baerchm] = Berchem
bakkes = smoel; oud  bakkes, p ae bakkes
b'alve = behalve
banan = banaan
barrebitshes = gevangenis; a zit in ~
bazeppper = iem. die goede maatjes is met de baas
bedaerve (bedierf, bedrve) = bederven
bekan = bijna
beld [blt] = beeld
beuzele = liegen
bin = been
bietekwiet = gekkerd
bik = balpen
blafon = plafond
blot = bloot; in z'nen blote = in zijn blootje
blont / blonte = blond
blm = bloem
blmkol = bloemkool
boeleke = baby
boet = boete, mv = boete(n)
bot = boot, schip
boke = boterham
bolleke = een bier van De Koninck in een bolvormig glas
bomma = grootmoeder
bompa = grootvader
Borgerokko = Borgerhout
braef = braaf
brid / brie = breed
brod = brood
brosse = spijbelen
brjke = broodje
brmmer (m) = bromfiets
bruur = broer
bcht = walgelijke drank
bffe = eten
bffer = beroepsmilitair
buitewipper = uitsmijter
bk (m) = boek

C
ciaokes [tshauwkes]= zegt men ter afscheid

D
da = dat
dad = dat
debardrreke = gilet
den = de
destag = dinsdag
deur = door
deurpere = hard rijden
die(h(n)) = die
dikwijls [dikkls] = vaak
dink = ding
doddele = stotteren
dod = dood
doktoor = dokter
dop = werkloosheidsuitkering
doppe = stempelen
dor = daar
drpel = dorpel
Dts = Duits
Dtsland = Duitsland
drogzwierder = centrifuge
duc d'alf (m) = bolder langs de kade om schepen aan vast te maken; afgeleid van de Hertog van Alva
dj = dood (adj)
dmme = verdomme (verkort)
duzend = duizend
dzju = vloek (zie nondedzju)

E
ed = hebt; 2e persoon enk. van "emme" (hebben)
ee = heeft; 3e persoon enk. van "emme" (hebben)
efkes = even
eforreke = kleine inspanning
eigentlak = eigenlijk
ek = ik (gereduceerde vorm van "ekik")
ekik = ik (na een werkwoord)
elegaent = elegant
ennige [nng] = enkele
eps = hesp
et = het

F
fabrieze = bakkebaarden
faerm = ferm
fakteur = postbode
fatse = spijbelen
febbekak(ske) = de favoriet van de leraar, een strever
febel (m) = watje, zwak ventje; een zwak (ne ~ emme vr iet)
feitelijk = eigenlijk
flik = agent
flosheperd = fiets
fltshe = fluitje, een bier van De Koninck in een lang glas
for = kermis
forwijf = domme onuitstaanbare vrouw
fok = E:fuck
frak = jas
frit = friet, patat
Frut = Gazet van Antwerpen
fffele = frauderen
fmp = onnozel

G
gast = kerel
gazet = krant
ge = je
gelak = zoals
gelijk = gelijk (in de betekenis van: gelijk hebben)
gemak = wc
geng = genoeg
gre = graag
gin = geen
gij = jij
gin = geen
glattig = glad
goe = goed (bijwoord, soms adj onz. ipv gj, bvb. een goe woord)
golle = jullie (als onderwerpsvorm)
graef = E:cool
griet = vrouwelijk equivalent van gast (kerel)
grot = groot
grung = groen
grungte = groente
gj = goed (adj)
gje = gooien
gsting = zin

I
ikenisse = lies, liesstreek
ier = hier
imer = emmer
ir = eer, heer
ist = eerst
ieverans = ergens
ij = hij
inis = ineens, opeens, meteen
inkom = entre, entregeld
is = eens

J
jarrebees = aardbei
jasse = schillen, bvb. petatte jasse
jot = ja ('maar ja')
jksel = jeuk
jng = jong

K
kaent = kant
kabardshke = bordeel
kadul = krom
Kallo = Kalloo
kapoot = condoom
karowe [karoow] = geruit
karstbom = kerstboom
karstmis = kerstmis
kas = kast, borstkast
kastil = kasteel
katastroof = catastrofe
kattekop = driewegstekker
kazak = tas
kes = kaas
keskop = Hollander
keuning = koning
keunigin = koningin
kieke = kip
kiekebst = ingevallen borstkast
kinderkopkes = kasseien
kip = E:chick (meisje)
klak = pet
kletskop = kaal hoofd, kaalkop
kler = klaar
klik = kliek
klote = kloten
klotzak = klootzak
knoesels = enkels
kol = kool (groente)
kor = koord
koer = wc
koffe = koffie
koffeklatsh = theekransje
komishes = boodschappen
konshuus = om te zwanzen; 't is mor ~
krt = kort
ksse = schoonmaken
ksvrou = schoonmaakster
kramakkelijk = wankel
kremgelas (m) = ijs, ijsje
krffele = kruipen
kruipkot = ongezonde kleine woning
ku = achterwerk
km = kom

L
laend = land
laenk = lang
lak = zoals
lantor = voetpad
lawijt = lawaai
lest(e) = laatst(e)
lig = laag
lillijk = lelijk
lings = links
litske = label aan een kledingstuk
lope (skv) = lopen
loeze = borsten
lstere = luisteren
lcht = licht (niet zwaar)
luiwammes = luilak
lmmerte = schaduw
lmp = dom, lomp
lng = long

M
madolle = medaille
mae (v) = moeder
Maerksem [maerksm] = Merksem
maffe = slapen
ma'k = mag ik
mashere = werken, functioneren
mashing = machine
maske = meisje
mastentop = denneappel
medam = mevrouw
meh = met, mee
memme = borsten
meuge = mogen, lusten (mag/meugd/~/meuge)
menir = meneer
mir = meer (E: more)
moederkeszalf = speeksel van mama op een wondje van haar kind
mok(ke) = mokkel
mnd = maand
mndag = maandag
mrg = gaar, afgepeigerd (fig.)
mop = grap
mor = maar
muizestrontshes = chocoladekorrels, hagelslag
mf = mof, Duitser (scheldwoord)
mjlijk = moeilijk
muug = moe, beu

N
nae = nu <-> na = na
naft = benzine
naftbak = benzinetank
nah = nou
ne, nen = een
neffe = naast
neffest = naast
neje = nee
nen = een
nestel = veter
ni = niet
nief = nieuw
nit = nee ('maar nee')
nieverans = nergens
not = nooit
nondedzju = vloek (van F:nom de dieu)
nonkel = oom
nor = naar

O
oeda? = hoezo?
og = (zn) oog, (adj) hoog
on? = wat voor een? (vragend vnw.)
ore = horen
ot = ooit
okzze (v) = occasie, tweedehands voorwerp
olle = jullie (als niet-onderwerpsvorm)
on = aan
onderlefke = onderhemdje
rk = ork (belediging)
stig = haastig
ouwe = houden
ouwelijk (o) = huwelijk
ouwers = ouders
overlest = onlangs

P
pae (m) = vader
pagadder = kind, deugniet (liefkozend bedoeld)
pakske = cadeau
passemotshe = adj. iets dat maar net groot genoeg is
perd = paard
pels = bont (zn, adj); ne pelse frak = een bontjas
pertang = nochtans
petat = aardappel
peut = kikker
pier = regenworm
pil = pil, batterij
pillaemp = zaklamp
pinnekendun (m) = gierigaard
pispot = pot om in te plassen
pisse = plassen
pjoeter = computer
plate = rntgenfoto's
plts = plaats
plu = paraplu
potere = valsspelen
polle(kes) = handen
pollis = politie, agent
plastron = das
pruve = proeven
pmbak = vaatbak
pp = pop
pppe = neuken
pppeloerezat = stomdronken

Q
R
raje = raden
rap = snel
ratte = stelen
rechs = rechts
rekker = elastiek
reklam = reclame
reklammeke = reclamefoldertje
reklamere = klagen
renewere [rnweer] = stuk maken
rod = rood (bw)
rsse = wrijven
rj = rood (adj)
ruze [ruuz] = ruzie

S
saf(ke) = sigaret
salu(kes) = zegt men ter afscheid
schaai = schade
schaere = grijpen
schaerm = scherm
schaerp = scherp
schattepetat = koosnaampje
scher = schaar
schie = scheiden
schif = schuin
schifpupper (m) = iemand die overspel pleegt
schijne (SVK)
Schote = Schoten
schomte = schaamte
schrremrre = mormel
schffele = snel eten
schuifaf = glijbaan
schng (m) (mv. schoene) = schoen
schup = spade
schuppes (ik zen ~) = ik ga weg
se = zie (uitroep aan het einde van een zin)
sebiet [sbiet] = zo meteen
semmele [smml] = treuzelen
sertoe [srtoe] = vooral, van "surtout"
sevves [svvs] = zo dadelijk
shauwele = babbelen
shoke [shook] = kunstje, van "show"
shokkedijze = teelballen
shotte = voetballen
sins [sings] = sinds
siren = sirene, mv = sirne(n)
sloppel = slaapwel
slf = pantoffel
smor = rook
smore = roken, blowen
smos(ke) = broodje gezond
smosse = morsen
snotvalling = verkoudheid waarbij men snottert
snutte = snuiten
szze = dekentje
spaere = lopen
spannendrap = verband, pleister
spike = spuwen
spiksel = speeksel
spinzze = spinazie
spjje = haasten
staenk = stank
stammenee = stamcaf
stase [staas] = station
stekske = lucifer
stin = steen
stot = stoot
stote = stoten
strm = storm
strile = strelen
strunkele = struikelen
stffe = opscheppen
stfer = opschepper
stm = stom
stmp = stomp, purree
sms = soms
swengst = terwijl

T
talor = bord (om uit te eten)
tas = kop (om uit te drinken)
tellefon [tllfon] = telefoon
tette = borsten
tikene = tekenen
tin = teen
tikkenei = hard gekookt ei
ting = tien
tipke = filterbladje
tippe = typen
toeter = grote joint
tomat = tomaat
touter = schommel
trekzak = accordeon
treskes = vlechtjes
trug = terug
tng = tong, toen
tngs = toen
tp = joint
trt = taart
tuttefrut = kauwgom
touche [tsh] (touche emme) = prijs hebben bij iemand van het andere geslacht (van F: touche)
tp = joint; nen tp knallen = een joint roken

U/
 = hoe
uitschi = ophouden
m = om
mda(d) = omdat
mog = omhoog
mmes = om iemand te overtuigen; bvb. da's mmes ni woar. Niet helemaal equivalent aan immers.
mvaer = omver
un = hun, hen
nger = honger
p = op
pschaere = opdoen; iet pschaere = een verkoudheid opdoen; een lief pschaere
ptalore = opdirken
pternief = opnieuw

V
vaak = slaap
vaer, varder/vajjer = ver, verder
vaerke = varken
valling = verkoudheid
verdmme = verdomme
vre = varen
verfrmmele = verfrommelen
verket = vork
verkope = verkopen
verleje = vorige (als het om tijd gaat en ten opzichte van het heden, bvb verleje kir, verleje week)
verstaend = verstaend
veul = veel
veur = voor (E: before)
veuralir = vooraleer
veurruit = voorruit
vinne = vinden
vlis = vlees
vlisklak = kaal hoofd
vlo = fiets
Vloms = Vlaams
Vlonders = Oost- en West-Vlaanderen
vlorije [vloorij] = fietsen
vlj = vlo
voddezjo = (m) een slordig geklede persoon
vort = voort
vos = voos, E:lame
volges = volgens, naar (vw)
vr = voor (E: for)
vrniet = gratis
vruit = vooruit
vrwa = waarom
vrzuvaer = voorzover
vremde (m) = vreemde
vruger = vroeger
vruug = vroeg
vule = voelen
vtbal = voetbal
vtpad = stoep
vwajaent = adj. opzichtig

W
wa = wat
waerk = werk
waerpe (wierp, gewrpe) = werpen
wannir = wanneer
weps = wesp
wer [wr] = weer, opnieuw
wijd = bijna
willewuiter = onbeschofterik?
wrm [wrm] = worm
wrp [wrp] = worp
wrre = worden
wst = worst
Wmmelegem [wmlgm] = Wommelgem
wnsdag = woensdag

X
Y

Z
zakske = zakje, duizend frank
zat = dronken
zen = zijn (werkwoord)
zenne [zn] = hoor (benadrukt de eerdere stelling)
zeun = zoon
zjaer (m) = show, vertoon
zjaar (m) = genre
zjanet = homo
zjap = drop
zjat = kop (koffie)
zjob = job
zjppe = stelen
zjust = juist, zopas, net
zjustiese = justitie
zocht = zacht - zochtshes
zo = zo
zolozjie = zoo, dierentuin
zrge = zorgen
z = zo
zda(d) = zodat
zuke = zoeken
zlaenk = zolang
zun = zij (3e persoon meervoud)
zuut = zoet
zveul = zoveel
17 reacties (recentste eerst)
veronique 15 mei 2017, 19:40
Mijne favoriet: chambrang (deurkozijn)
Wido 8 maart 2012, 10:01
Das na is ne weurdenboek s!
Marina 20 augustus 2008, 20:41
Kan iemand mij zeggen waar het woord fair part (huwelijksaankondiging)
(weet niet of dit zo geschreven wordt) vandaan komt. Ik werk in Oost-Vlaanderen en niemand kent daar dit woord.
Edy Compiet 20 augustus 2008, 12:35
Opmerking:
Kabardush.
Uit het Frans: cabaret douze, 12e-rangs caf,
meest louche caf in de tabel.
cambi 15 augustus 2008, 14:30
ik mankeer er nog vanalle
blaffetuur
peche
Filip Camerman 7 augustus 2008, 08:41
Aan de mensen die hier woorden suggereren: bedankt, ze worden zeker toegevoegd aan het nieuwe woordenboek dat over enkele weken gelanceerd wordt, dus keep 'em coming.
helene 1 augustus 2008, 13:48
ik zie wommelgem er tussen staan, volgens mij is da wel al altijd 'oemelegoem' geweest zenne
helene 31 juli 2008, 23:29
verenneweren: kapotmaken, da's nog het schoonste woord
keldermans bruno 31 juli 2008, 13:42
zoeas nen toegzaaker en een semmeltrees schraaven kannek ni zoe goe mor doeng maan best
keldermans bruno 31 juli 2008, 13:38
ik vind da ier een schoen dingk
mor deur zen nog e pak schoen waorden zene
alain 31 juli 2008, 12:27
moemmele = mompelen
moemmeleir = mompelaar
akkerjzu = vloekje tegen kind , wel potverdorie
etfretter = hatelijk iemand
Filip Camerman 25 juli 2008, 12:39
Re haloewie :)

Van ae/aewe bestaat idd ook de variant au/auwe - die in veel liedjesteksten ook zo genoteerd wordt. Een van de vele gevallen waarin het Antwerps verschillende vormen heeft. Ikzelf gebruik de vormen ae/aewe en was me aanvankelijk niet bewust van de vormen au/auwe, vandaar dat die niet in deze oude woordenlijst staan. In het nieuwe woordenboek zullen beiden staan.

Dat de Antwerpse ae gelijk is aan de Nederlandse a is en blijft totale onzin. Als Martine Meer... Tanghe "Aan 't waar pe" zou uitspreken zou dat helemaal niet als Aentwaerpe klinken. Luister naar eender welk lied waarin Aentwaerpe gezongen wordt - bvb het volkslied van de Strangers.

Dat de platte Antwerpse a naar een o neigt klopt als een bus maar dat dwingt ons helemaal niet haar als oa te schrijven - letters zijn maar tekens. In het Zweeds wordt dezelfde klank ook als a gespeld, en de oe als o, en de o als een a met bolletje op, enzovoort. U zit vastgeroest in Nederlandse schrijfgewoonten en de hele point van deze schrijfwijze is juist dat ze Antwerps als een aparte taal beschouwt en niet als vervormd Nederlands.

Een forum komt er wanneer ik tijd heb er een te programmeren. Ik heb het beredruk dus dat zal voor het najaar zijn.
haloewie 20 juli 2008, 00:47
Ik kan het niet laten om te reageren als ik bij het begin van de lijst ae(w), aewe(n) = jouw, uw vlak boven aend, aenders, aentwore, aerfst, aerg en opeens agau zie staan. Wie oren in zijne kop heeft, hoort geen verschil tussen aa, aawe(n) en agaa (met de aa van "aa, dat doet zeer!" of zeg eens "aa" bij de dokter met een stokje op uw tong). Ae is een totaal verschillende klank in aend, maend, raend en Aentwaerpe (met de ae van "ae, dat stinkt hier" of "ae, da's Meer... vies"), want dit is de zuivere AN "a/aa" (open en lang)van Martine Tanghe als ze vraagt: "Waar zal ik het halen?" "In grootmoeders kastje, zei ringeling".
Een zuivere AN /aa/ in het Antwerps? Ja maar op de verkeerde plaats. Want hier vraagt men: "Woar zal 'k et oale?" en dat is geen platte a van naam en baard, maar een lange o-klank.
Wanneer komt op deze webstek een forum, waar we niet akkoord kunnen gaan met wat hier neergepladeisd wordt. Ik vind dit een prachtig initiatief, maar ge moogt mijn moedertaal niet verkrachten.
John Pelemans 9 juni 2008, 14:15
Beste, 't schunste aantwaarps woord ontbrekt nog.

Schalloezegatterij = Jaloerie
janssens jef 21 maart 2008, 10:42
"eekenis" : de vouw tussen de bil en de onderbuik
Kristin 6 maart 2008, 15:53
Ne napjar mis ik er nog in s :-)
Shanaa* .&. RobiiN* 24 december 2007, 16:33
Ja Swel S x Plezant m te HoorN! :)


DD! x3

x Shanaa x RobiiN x
Reageer
Tips om Antwerps te schrijven:
  • ae = de scherpe a van Aentwaerpe en staerk (sterk)
  • aa = de platte a van naam en baard
  • = de korte eu van strm (storm) en lstere (luisteren)
  • e = de lange oe van zjales (jaloers) en ber (boer)
  • i en o = zoals in bin (been) en grot (groot)
  • De ei/ij van klein en wijn en de ui van kruis zoals in het Nederlands, hoewel ze anders klinken (ongeveer als "klaajn", "waajn" en "kroajs").
Lees meer over de Antwerpse spelling!