Antwerps.be - alles over de Antwerpse taal

Aentwaerps Nederlands

Menu

... of dubbelklik op eender welk Antwerps woord op deze site!

De twee uitspraken van au/ou
pag. 1 2
2 juni 2009, 14:05
Krommenaas
De au/ou kan op twee manieren uitgesproken worden, en da heefd niks meh de twee notaties te maken. D'een uitspraak neigd naar een NL a, bvb in kou, d'ander naar een NL o, bvb in koud. Ik heb voorlopig de regel da' de o-uitspraak alleen gebruikt word vóór -t of -d en (als uitzondering) in zou en wou + verbogen vormen.

Johan verwees naar deze post van Haloewie diejn andere voorbeelden van de o-uitspraken vermeld: gau, spousel en bousel.

'k Ben het ni eens meh die gau en 'k twijfel aan die ander twee maar 'k denk ook wel da mijnen -t/-d regel het ni volledig omvat. kous bvb lijkt me meh de o-uitspraak te kunnen en saus zeker. Misschien is het gewoon een kwestie van open/gesloten lettergrepen?

Ik denk ook wel dad hier totaal geen consistentie in besta, zeker ni tussen authentiek Antwerps en modern Antwerps, vandaar de noodzaak om het onderscheid ni weer te geven in de gewoon spelling.

Alle inzichten welkom.
2 juni 2009, 14:22
Grytolle
volgens smout open/gesloten
2 juni 2009, 14:24
Doederik
ik docht:
*eind van woord: aa: een vraa
*voor klinker: aaw: vraawe, traawe, ne gaawe rink
*voor medeklinker: o-achtige klank, koous, soous, t is kooud
zo doen kik et toch min of meer
2 juni 2009, 14:25
Doederik
en t-d-regel lijkt zo goe te kloppe omda au/ou in erfwoorde alleen voor d/t besta, en in leenwoorde ook voor s maar der zijn bekan geen ander medeklinkers da daar uberhaupt achterkome
2 juni 2009, 14:31
Doederik
gau ken kik trouwes as agaa, me a dus idd.

d enigste uitzonderinge op de regel van klinker/medeklinker da ki kken zen idd zou/wou ('zou' zou ek trouwes 'zoou', min of meer als 'zòò' uitspreken, wou als waaw? vreemd, ik weet ook ni waar ik da vandaan haal)



en open/gesloten is slecht geformuleerd. het ga over klinker/medeklinker die volgt

hout = gesloten, houten = open, en toch hemme ze alletwee oou. mor der staad in ieder geval ne medeklinker achter.
2 juni 2009, 14:31
Grytolle
[ɔu]?
2 juni 2009, 15:19
Doederik
spouwsel betiëkend trouwes 'overgeefsel' neem ek aan?
2 juni 2009, 15:54
Krommenaas
maar volgens mij word bvb "kousen" ook met de a-uitspraak uitgesproken
2 juni 2009, 17:10
Doederik
ja idd da wel... mor veur de rest kom et toch wel redelijk uit...? ik zuuk smout en TIS&L der nog wel is over deur
6 juni 2009, 20:01
Anoniem
waarom au ook evegoe ou kan zijn me die uitspraak:
die ou vrouwe die ouwe ni' van ouwen otto
[ die aa vraawe die aawe ni fan aawen otto]
6 juni 2009, 23:42
Krommenaas
Anoniem (6 juni 2009, 20:01)
waarom au ook evegoe ou kan zijn me die uitspraak:
die ou vrouwe die ouwe ni' van ouwen otto
[ die aa vraawe die aawe ni fan aawen otto]
 

of oud ouw ou vrou ni' van ouwen ouwen otto? = houdt jouw oude vrouw niet van jouw oude auto?

ouwen ouwen otto is iets de realistisch kan voorkomen.
7 juni 2009, 05:25
Anoniem
wa dus bewijst da ou dezelfste uitspraak heeft als ou dus ni perse au geschreve mut worre:P
7 juni 2009, 10:00
Krommenaas
da wiste w'al

mor a' ge nah twiê verschillende notases vör dezelfste klaenk ed is et wel logisch om die te gebruiken oem woorde t'onderscheide; cfr. rouw/rauw
7 juni 2009, 12:05
Grytolle
Onlogisch as et zonder reden is.. 't iênig geval in d'Ollandse spelling is noch vs nog en da wier alliên mor b'ouwe oemda-g-et al zoe ingebörgerd was
7 juni 2009, 12:16
Anoniem
ja nog/noch is idd oek nieverans ni oep gebaseerd, mor ni' zoe hiël moejelijk en oek wel nuttig misschin. Rede is volges mij trouwes altijd rede, reje hem ek nog noët ni gehoërd:-)
7 juni 2009, 12:20
Grytolle
'k docht et van ou gezing t'emme :D trug afliêre! trouwes as we dad onzinnerig differentiaseprinciep gon aentere mutte me 't zoê schrijve:

nou weges nau(w)
au(w) weges ou(w)/oud
7 juni 2009, 12:33
Doederik
ik od et over reje 'reden' van et waerkwoord rije :P
7 juni 2009, 14:52
Krommenaas
nou zou bekan alted fout geleze wörre, ik verkies et praktisch veurdiêl van leesbaarad boven een etymologische correctad die bekan niemand zou beseffe.
8 juni 2009, 16:32
Grytolle
Citaatshes öt smout (met de verbuigingen soms verbeterd foh fönsis):

pagina 8
§5. - De ā stemt overeen met de Nederlandsche lange a in vlaag, dagen, en is dus de lange wijde middelachterklinker (Sweet: mid-back-wide); b. v. in , nu, vrā, vrouw

pagina 11
§ 28. - De au is de verbinding eener lange a met eene minimale u; b. v. in traut, trouwt, paus, paus. Het spreekt van zelf dat de overgang tusschen de a en de u niet plotseling, maar langzaam geschiedt; de u is zoo kort, dat men ze nauwelijks kan hooren (bijna eene w).

pagina 14 (*fout verbeterd, er stond §4)
§35 - De ā (cf. voor de uitspraak §5*).
1º alle klank, die in 't Nl. auw is geworden. en die in eene open lettergreep staat: blā, flā, lā, pā, rā, klāwə, knāwə (blauw, flauw, lauw, nauw, rauw, klauwen, knauwen of kauwen).
2º alle klank, die in 't NL. ouw is geworden, en die in eene open lettergreep staat: tā, bā, vrā, bāwə, brāwə, āwə, dāwə, āwələk (touw, bouw, vrouw, bouwen, brouwen, houwen voor houden, douwen voor duwen, houwelijk voor huwelijk)
AANMERKING. - Zooals uit de twee laatste voorbeelden blijkt, zijn sub. 2º al de woorden die in 't Nederlandsch een abnormale u vóór w hebben, begrepen. Het bijwoord nu (ook wel nou) bevindt er zich onder; het klinkt te Antwerpen nā.

pagina 26
§56. - De au (cf. voor de uitspraak §28).
Dezelfde klank, die in 't Antwerpsch in eene open lettergreep ā wordt (cf. § 35), wordt in eene gesloten lettergreep au: gaut, aut, blausəl, blaut, paus (goud, oud of hout, blausel, blauw, paus).
Er heeft gedurige afwisseling plaats tusschen den klank ā en den klank au, volgens hij in eene open of eene gesloten lettergreep komt: ən aut wefkə (een oud vrouwtje), nen āwə veŋt (een oude man), trāwə (trouwen), a traut (hij trouwt).
Men heeft nevens malkaar de twee vormen blā en blaut om het denkbeeld blauw uit te drukken.


Haloewie z'n leste blogposts bevestigen de regel (of er ne klinker of ne medeklinker op volgd binnen het woord zelf):
http://tanderantwerps.blogspot.com/2009/06/lijstje-van-ou.html
http://tanderantwerps.blogspot.com/2009/06/lijstje-van-au.html

'k em de wiki een bitshen aangepast meh' de regel (opelak werk et möske van den doederik binnekört trug :P)
8 juni 2009, 17:05
Grytolle
Krommenaas (2 juni 2009, 14:05)
Johan verwees naar deze post van Haloewie diejn andere voorbeelden van de o-uitspraken vermeld: gau, spousel en bousel.

Goud, gouden, gauw en oud worden in het AN alle vier met dezelfde Engelse tweeklank uitgesproken zoals in coal, bowl, stove, namelijk /doffe e + oew/.

Niet zo in het Antwerps!

Hij probeerde dus de AN-situatie te beschrijven, en heeft geen "gau" vermeld met ou-uitspraak :) Zied ook zijnen au-lijst in m'ne vorige post. De AN-uitspraak van ou/au worden in alle uitspraakskunsten die ik heb gezien als [ɑu] (korte hollandse a als beginklank) of [ɔu] (korte o als beginklank) weergegeven... Volgens mij klinkt de AN-uitspraak echt nie hetzelfde als het Engelse "coal" dat eerder met een soort ö begind. (Voor haloewie z'n Antwerps is "coal" vermoedelijk wel e goe referentiepunt)
pag. 1 2